IB Diploma Programı: Ders Seçim Rehberi

​​Hızlı Bakış

• IB Diploma Programı’nda öğrenciler altı ders seçer; bu derslerin en az üçü, en fazla dördü Higher Level (HL), kalanları Standard Level (SL) seviyesinde alınır.
  
• IB ders seçimi yapılırken öğrencinin güçlü olduğu alanların yanı sıra hedeflediği üniversite ve bölümün ders, HL ve minimum puan koşulları da dikkate alınmalıdır.
  
• Dil, sosyal bilimler, fen, matematik ve sanat derslerinden oluşturulan doğru kombinasyon, öğrencinin iki yıllık IB çalışma yükünü ve üniversite hazırlığını doğrudan etkileyebilir.
  

IB Diploma Programı’nda ders seçimi, öğrencinin akademik yolculuğunu şekillendiren en önemli kararlardan biridir. Programda sunulan farklı ders grupları, HL ve SL seçenekleri ve üniversite hedefleri birlikte düşünüldüğünde, doğru kombinasyonu oluşturmak her zaman kolay olmayabilir.

IB dersleri, Diploma Programı’nı büyük ölçüde şekillendirir. Öğrenciler iki yıllık program boyunca yalnızca başarılı olabilecekleri dersleri değil, ileride okumak istedikleri üniversite ve bölümün giriş şartlarını da dikkate alarak seçim yapmalıdır.
IB derslerinizde bireysel veya grup derslerimizle başarıya ulaşmanız için ihtiyaç duyduğunuz akademik destek ve rehberliği sağlıyoruz. Kişiselleştirilmiş öğrenme, öğrencinin ihtiyaçlarına göre oluşturulan çalışma planı ve deneyimli eğitmenlerle hazırlık sürecinin daha sistemli ilerlemesi hedeflenir.

Bu rehberde IB dersleri, ders grupları ve seçim sürecinde dikkat edilmesi gereken temel noktaları adım adım ele alacağız.

IB Diploma Programı (IB DP) Ders Seçimi

DP'de müfredat, altı ders grubu ve DP'nin üç temel unsurundan oluşur: Theory of Knowledge (TOK), Extended Essay (EE) ve Creativity, Activity, Service (CAS).

DP'ye kayıtlı olsanız da yalnızca birkaç DP dersine kayıt yaptırsanız da hangi ders seçimlerinin öğrencilerin hedeflerine ve kariyer isteklerine ulaşmalarına yardımcı olacağını bilmek önemlidir.

Rehberlik danışmanları ve üniversite kariyer danışmanları (UCC), öğrencilerin ders seçimi kararlarında yardımcı olabilir. Farklı ülkelerdeki üniversitelerin neleri aradığını ve öğrencilerin üniversiteye kabul için hangi Standard Level (SL) ve Higher Level (HL) ders kombinasyonlarını almaları gerektiğini değerlendirmede destek sağlayabilirler. Öğrencilerin ayrıca bireysel olarak, üniversitelerin güncel kabul koşullarını kontrol etmeleri önerilir.

SL ve HL dersleri kapsam açısından farklılık gösterir ancak aynı genel not tanımlayıcılarına göre değerlendirilir. Higher Level seviyesinde öğrencilerden daha fazla bilgi, anlayış ve beceri göstermeleri beklenir. Her öğrenci en az üç, en fazla dört dersi HL seviyesinde alabilir. Uygulamada ise en yaygın dağılım üç HL ve üç SL ders şeklindedir. Dört HL dersi seçildiğinde kalan iki ders SL seviyesinde tamamlanır.

IB’nin güncel yapısında Standard Level dersler için önerilen öğretim süresi 150 saat, Higher Level dersler için ise 240 saattir.

Ders kombinasyonlarına karar verirken yalnızca diploma şartlarını tamamlamak değil, gelecekte başvurulacak üniversite ve bölümün beklentilerini karşılayabilecek bir program oluşturmak da önemlidir.

IB Diploma Programı hakkında detaylı bilgi almak için IB Nedir? içeriğimizi inceleyebilirsiniz.

IB Programı Dersleri Nasıl Yapılandırılır?

Öğrenciler şu altı temel ders grubundan seçim yapar: dil ve edebiyat çalışmaları, dil edinimi, bireyler ve toplumlar, fen bilimleri, matematik ve sanat.

Öğrenciler sanat alanındaki bir ders yerine ek bir fen bilimleri, bireyler ve toplumlar veya dil dersi almayı tercih edebilirler. Bu esneklik, özellikle belirli üniversite bölümlerinin ön koşullarını karşılamaya çalışan öğrenciler açısından önem taşıyabilir.

Güncel IB programı dersleri genel olarak şu şekilde gruplanır:

Tablo 1: Güncel IB dersleri ve Diploma Programı ders gruplarından örnekler.

Her okul listedeki tüm dersleri sunmak zorunda değildir. Bu nedenle öğrencinin kendi IB World School’undaki güncel ders seçeneklerini de kontrol etmesi gerekir. Ders gruplarının güncel yapısını International Baccalaureate Diploma Programme Curriculum sayfasından inceleyebilirsiniz.

Ders gruplarının her biri farklı üniversite ve kariyer hedeflerinde önem kazanabilir. Bu nedenle yalnızca tabloya bakmak yerine her grubun ders seçiminde nasıl değerlendirilmesi gerektiğine de bakalım.

Ders bazında akademik desteğe ihtiyaç duyuyorsanız Saksı’nın IB dersleri kapsamında bireysel ve grup seçeneklerini de değerlendirebilirsiniz.

Dil ve Edebiyat Çalışmaları

Bu gruptaki temel seçenekler arasında:

• Language A: Literature
  
• Language A: Language and Literature
  
• Literature and Performance
  

yer alır.

Language A dersleri öğrencinin dil, edebiyat, metin analizi ve eleştirel düşünme becerilerinin geliştirilmesine odaklanır. Üniversite başvurusunda dil veya edebiyat ağırlıklı bir alan hedefleniyorsa alınan dersin seviyesi ayrıca önem taşıyabilir.

Dil Edinimi

Dil edinimi grubunda:

• Classical Languages
  
• Language Ab Initio
  
• Language B
  

gibi seçenekler bulunur.

Dil gereklilikleri olan bir üniversiteye başvurmayı mı planlıyorsunuz? Aldığınız dil veya diller seçtiğiniz üniversitenin dil gerekliliklerini karşılıyor mu? Üniversite bir Language A dersi mi yoksa Language B dersi mi istiyor?

Vize başvurusu yapmanız gerekiyorsa ayrıca dil gereklilikleri bulunup bulunmadığını ve aldığınız derslerin bu gereklilikleri karşılayıp karşılamadığını kontrol etmek faydalı olabilir.

IB, seçilen IB dil derslerindeki sonuçların Common European Framework of Reference for Languages (CEFR) seviyeleriyle nasıl karşılaştırılabileceğini inceleyen çalışmalar da yayımlamıştır. Ancak üniversitelerin dil yeterliliği politikaları farklı olabileceğinden IB dil dersi almak, her durumda IELTS veya TOEFL gibi ek bir sınav şartının ortadan kalkacağı anlamına gelmez.

Bireyler ve Toplumlar

Bireyler ve toplumlar grubunda Business Management, Digital Society, Economics, Geography, Global Politics, History, Philosophy, Psychology, Social and Cultural Anthropology ve World Religions gibi dersler bulunabilir.

Bu dersler için üniversite giriş koşulları birçok programda daha esnek olabilir. Ancak doğrudan belirli bir alana başvuruyorsanız farklı beklentiler ortaya çıkabilir. Örneğin tarih odaklı bir lisans programına başvururken History HL gibi bir ders tercih edilebilir veya gerekli tutulabilir.

Bu nedenle ekonomi, işletme, psikoloji, tarih veya uluslararası ilişkiler gibi alanlara yönelen öğrencilerin hedef üniversitelerinin ders beklentilerini önceden kontrol etmeleri faydalıdır.

Fen Bilimleri

Fen bilimleri ders grubu içerisinde:

• Biology
  
• Chemistry
  
• Computer Science
  
• Design Technology
  
• Environmental Systems and Societies
  
• Physics
  
• Sports, Exercise and Health Science
  

gibi dersler bulunur.

Tercih ettiğiniz üniversiteler için uygun fen derslerini seçiyor musunuz? Hedeflediğiniz kurum Environmental Systems and Societies, Sports, Exercise and Health Science veya Computer Science gibi dersleri başvurduğunuz program için kabul ediyor mu?

Özellikle tıp, mühendislik veya fen bilimleri hedefleniyorsa bu sorular önem kazanır. IB’nin güncel ders seçim rehberinde de bazı ülkelerde tıp eğitimi için üç fen alanını içeren farklı bir ders kombinasyonunun gerekebileceğine dikkat çekilmektedir. Böyle bir durumda standart olmayan Diploma kombinasyonları gündeme gelebilir ve öğrencinin rehber öğretmeni veya UCC ile planlama yapması önerilir.

Dolayısıyla “daha fazla fen dersi almak her zaman daha iyidir” şeklinde düşünmek yerine hedef üniversitenin gerçek koşullarına uygun seçim yapmak daha sağlıklıdır.

Matematik

IB Diploma Programı’nda iki temel matematik seçeneği bulunur:

• Mathematics: Analysis and Approaches
  
• Mathematics: Applications and Interpretation
  

Her iki ders de SL veya HL seviyesinde alınabilir.

Tercih ettiğiniz üniversiteler için uygun matematik dersini ve seviyesini seçiyor musunuz? Bu soru özellikle mühendislik, bilgisayar bilimleri, ekonomi, matematik ve bazı fen programlarında önemlidir.

Analysis and Approaches daha fazla matematiksel düşünme, analiz ve soyutlama yönüyle öne çıkarken Applications and Interpretation matematiğin gerçek yaşam uygulamaları, modelleme ve teknoloji kullanımına daha fazla ağırlık verir.

Bu nedenle öğrencinin yalnızca “hangi matematik daha kolay?” sorusuna değil, hedeflediği bölümün AA veya AI için özel bir koşulu bulunup bulunmadığına da bakması gerekir.

Sanat

Sanat grubunda öğrenciler:

• Dance
  
• Film
  
• Music
  
• Theatre
  
• Visual Arts
  

gibi dersleri değerlendirebilir.

Başvurmayı düşündüğünüz üniversiteler sanat derslerini dikkate alıyor mu? Eğer hedeflediğiniz program açısından sanat dersi gerekli değilse başka bir ders grubundan ek ders almak daha uygun olabilir mi?

Bu durum çoğu öğrenci için sorun oluşturmasa da özellikle belirli ülkelerin diploma tanıma veya ders kombinasyonu koşullarında önem kazanabilir. Bu nedenle sanat dersinin seçilip seçilmemesi öğrencinin üniversite hedefiyle birlikte değerlendirilmelidir.

DP Core: TOK, Extended Essay ve CAS

TOK, Extended Essay ve CAS klasik anlamda altı IB ders grubundan biri değildir. Bunlar Diploma Programı’nın üç zorunlu çekirdek bileşenidir.

Theory of Knowledge (TOK) öğrencinin bilginin nasıl üretildiğini ve değerlendirildiğini sorgulamasına odaklanır.

​Extended Essay (EE) öğrencinin bağımsız bir akademik araştırma yürütmesini sağlar.

Creativity, Activity, Service (CAS) ise öğrencinin akademik çalışmalarının yanında yaratıcılık, fiziksel aktivite ve topluma katkı alanlarında deneyim kazanmasına odaklanır.

IB Derslerinde HL ve SL Arasındaki Fark Nedir?

Öğrenciler bazı dersleri Higher Level, bazılarını ise Standard Level olarak alacaktır. HL ve SL dersleri kapsam açısından farklılık gösterir ancak aynı genel not tanımlayıcılarına göre değerlendirilir.

Higher Level seviyesinde öğrencilerin daha geniş bir bilgi birikimi, anlayış ve beceri göstermeleri beklenir.

Her öğrenci minimum üç veya maksimum dört dersi HL seviyesinde, geri kalanını ise SL seviyesinde alır. Standard Level dersler için önerilen süre 150 öğretim saati iken Higher Level derslerde bu süre 240 saattir.

Bu nedenle HL seçimini yalnızca öğrencinin en yüksek not aldığı derslere göre yapmak doğru olmayabilir. Öğrencinin güçlü yönlerinin yanında hedeflenen üniversitenin hangi dersleri HL seviyesinde istediği de önceden kontrol edilmelidir.

Ders Seçiminde Dikkat Edilmesi Gereken Önemli Noktalar

IB, ilgilendiğiniz üniversiteleri ve lisans programlarını inceleyerek spesifik giriş koşullarını not etmeniz için zaman ayırmanızı teşvik eder.

Birçok üniversite kabul koşullarında gerekli, tercih edilen veya önerilen dersleri birbirinden ayırır:

• Zorunlu dersler (required): Birçok bölüm için üniversiteler belirli dersleri almanızı veya bu derslerde minimum notlara ulaşmanızı bekleyebilir.
  
• Tercih edilen dersler (preferred): Giriş için zorunlu değildir ancak ilgili dersi alan adayların akademik profilini destekleyebilir.
  
• Önerilen dersler (recommended): Kabul için zorunlu değildir ancak gelecekteki çalışmalarınız için iyi bir temel oluşturabilir.
  

Derslerinizi seçerken SL ve HL dersler hakkındaki noktaları hatırlamanız önemlidir. IB de öğrencilerin kişisel SL/HL dağılımını belirlerken rehberlik danışmanları veya üniversite kariyer danışmanlarıyla çalışmasını önerir.

Bu nedenle IB ders seçimi, “en kolay hangi dersi alabilirim?” sorusundan çok daha fazlasını gerektirir.

Üniversite Hedefine Göre IB Dersleri Nasıl Seçilebilir?

Herkes için geçerli tek bir “en iyi IB ders kombinasyonu” bulunmaz. Mühendislik hedefleyen bir öğrenci ile psikoloji, ekonomi, tıp veya sanat okumak isteyen bir öğrencinin ihtiyaç duyacağı kombinasyonlar birbirinden farklı olabilir.

Tablo 2: Üniversite hedeflerine göre IB ders seçimi yapılırken değerlendirilebilecek ders alanları.

Bu tablo bir üniversite kabul listesi değildir. Öğrencilerin doğrudan hedefledikleri üniversite ve bölümün güncel şartlarını kontrol etmeleri gerekir.

Yurt dışındaki seçenekleri değerlendiriyorsanız IB Programını Kabul Eden Ülkeler içeriğimiz üzerinden farklı ülkelerdeki IB tanıma politikalarını da inceleyebilirsiniz.

IB AP Matematik Dersleri Aynı Şey midir?

“IB AP matematik dersleri” ifadesi teknik açıdan doğru bir IB ders grubu değildir. Advanced Placement (AP) ve International Baccalaureate (IB) birbirinden ayrı eğitim ve değerlendirme sistemleridir.

IB matematik seçenekleri Mathematics: Analysis and Approaches ile Mathematics: Applications and Interpretation dersleridir. AP tarafındaki AP Calculus veya AP Statistics gibi dersler ise College Board’un Advanced Placement programına aittir.

Bu nedenle IB AP matematik dersleri şeklinde tek bir program aramak yerine öğrencinin IB kapsamında AA veya AI seçeneklerinden hangisine ve hangi seviyeye ihtiyaç duyduğuna bakmak daha doğru olacaktır.

IB Ders Seçiminde Yapılan Yaygın Hatalar

IB ders seçimi iki yıllık akademik programın tamamını etkileyebileceği için yalnızca arkadaşların seçimlerine veya derslerin kolay ya da zor olduğuna dair yorumlara göre yapılmamalıdır.

Özellikle şu hatalardan kaçınmak faydalı olabilir:

• Üniversite şartlarını kontrol etmeden ders seçmek,
  
• Gereksiz yere çok zor bir HL kombinasyonu oluşturmak,
• Yalnızca yüksek not alma ihtimaline göre seçim yapmak,
  
• Matematik seviyesinin hedeflenen bölüme uygunluğunu kontrol etmemek,
  
• Okulun gerçekten hangi dersleri sunduğunu öğrenmeden plan yapmak,
  
• Üniversitelerin belirli HL ders şartlarını gözden kaçırmak,
  
• Öğrencinin ilgi alanlarını tamamen ikinci plana atmak.
  

Doğru ders seçimi, öğrencinin güçlü olduğu alanlarla üniversite ve kariyer hedefleri arasında bir denge kurmayı gerektirir. Bu süreçte Saksı Kampüs’ün IB dersleri kapsamında bireysel veya grup derslerinden yararlanarak seçtiğiniz HL ve SL derslerine uygun bir çalışma planı oluşturabilirsiniz.

Sonuç

IB dersleri, öğrencinin yalnızca Diploma Programı’nı tamamlamasını değil, üniversitede yönelmek istediği alan için gerekli akademik altyapıyı oluşturmasını da etkiler. Bu nedenle hangi derslerin seçileceğine karar verirken öğrencinin ilgi alanları, güçlü yönleri, SL/HL dağılımı ve hedef üniversitelerin giriş koşulları birlikte değerlendirilmelidir.

Herkes için geçerli tek bir “en iyi IB ders kombinasyonu” bulunmaz. Hangi HL ve SL derslerinin sizin için daha uygun olduğunu belirlemek, mevcut seviyenizi değerlendirmek ve hazırlık sürecinizi nasıl planlayabileceğinizi öğrenmek için Saksı Kampüs’ün IB dersleri hakkında detaylı bilgi alabilir, size uygun eğitim seçeneklerini görüşmek için ekibimizle iletişime geçebilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

IB dersleri nelerdir?

IB dersleri altı temel gruptan seçilir: dil ve edebiyat çalışmaları, dil edinimi, bireyler ve toplumlar, fen bilimleri, matematik ve sanat. Diploma Programı öğrencileri altı ders seçerken ayrıca Theory of Knowledge, Extended Essay ve CAS çekirdek bileşenlerini tamamlar. Sanat grubundaki bir ders yerine belirli koşullarda fen bilimleri, bireyler ve toplumlar veya dil alanından ek bir ders tercih edilebilir.

IB programı dersleri kaç tane seçilir?

Diploma Programı öğrencileri altı IB dersi seçer. Bunların en az üçü, en fazla dördü Higher Level seviyesinde alınır; kalan dersler Standard Level olarak tamamlanır. HL dersleri için önerilen öğretim süresi 240 saat, SL derslerinde ise 150 saattir. Öğrencinin HL-SL dağılımını üniversite hedeflerini ve kendi çalışma yükünü dikkate alarak oluşturması önemlidir.

IB ders seçimi üniversite başvurusunu etkiler mi?

Evet. Özellikle mühendislik, tıp, matematik, fen bilimleri ve bazı sosyal bilim programlarında üniversiteler belirli IB derslerini veya HL seviyelerini şart koşabilir. Bu nedenle öğrencinin derslerini seçmeden önce hedeflediği üniversite ve lisans programlarının zorunlu, tercih edilen ve önerilen ders koşullarını kontrol etmesi faydalıdır.

IB matematik dersleri hangileridir?

IB Diploma Programı’nda Mathematics: Analysis and Approaches ile Mathematics: Applications and Interpretation olmak üzere iki temel matematik seçeneği bulunur ve ikisi de SL veya HL seviyesinde alınabilir. Hangi seçeneğin daha uygun olduğu öğrencinin matematiksel güçlü yönlerine ve üniversitede hedeflediği bölüme göre değişebilir. Özellikle mühendislik, ekonomi ve fen alanlarında üniversitelerin matematik dersi ve seviye beklentileri önceden kontrol edilmelidir.